Zabytki Miasta

W Mińsku Mazowieckim znajdują się obiekty murowane i obiekty o drewnianej architekturze, które - przez zachowanie dawnych stylów budownictwa - stanowią dziś zabytki lub znajdują się w tzw. zainteresowaniu konserwatorskim wojewódzkiego konserwatora zabytków.

      Są to przede wszystkim domy mieszkalne lub obiekty sakralne. Charakter zabytkowy posiada również część miasta, a raczej zachowany do dziś układ przestrzenny.

      Zabytkami mogą być również nekropolie lub pojedyncze pomniki przedstawicieli dawnych rodów ziemiańskich lub zacnych rodzin mieszczańskich, a także cmentarze (czasami pojedyncze nagrobki) mniejszości narodowych. Są tu również pomniki przyrody. To często najstarsze i najbardziej okazałe drzewa lub kompleksy leśne.

Zabytkowa architektura

1.     Kościół rzymskokatolicki p.w. Narodzenia Najświętszej Marii Panny z końca XVI wieku. Parafia erygowana w 1422 roku. Ostatnia przebudowa w stylu neobarokowym w latach 1908 - 1912, dokonana przez J. Piusa Dziekońskiego.
Z wyposażenia kościoła na szczególną uwagę zasługuje:

-       drewniany krucyfiks barokowy w ołtarzu głównym z XVII wieku, wyrzeźbiony przez Jana Zamojskiego w 1629 roku. Odnowiony w 1847 roku, następnie podczas odnawiania głównego ołtarza w 1895 roku, a gruntownie w 2000 roku

-        w nawie bocznej - obraz MB Wniebowziętej z początku XX wieku. Namalowany przez Jana Czesława Moniuszkę, syna Stanisława Moniuszki. Obraz ukoronowano na 580 - lecie miasta w 2000 roku,

-        marmurowa misa chrzcielna z XVIII wieku,   
-        żyrandole mosiężne z XVIII wieku,
-        tablice epitafijne z XX wieku.

2.     Pałac barokowo - klasycystyczny, murowany z początku XVII wieku.
Przebudowa z I połowy XIX wieku nadała mu styl klasycystyczny. Wokół pałacu zabytkowy park krajobrazowy im. Dernałowiczów, ukształtowany po 1867 roku.

7.     Układ przestrzenny Mińska z okresu lokacji ze Starym Rynkiem.

8.     Układ przestrzenny Sendomierza z rynkiem tego miasteczka - obecnie pl.J. Kilińskiego.

9.     Cmentarz parafialny - nagrobki:

a) Bartłomieja Lanckorońskiego, zm. w 1845 r. - styl klasycystyczny,

b) Maurycego Rudnickiego, zm. w 1871 r. - styl romantyczny,

c) Marii z Berendsów Sikorskiej, zm. w 1883 r., - styl klasycystyczny,

d) Stasia Oczesalskiego, zm. w 1885 r. - styl klasycystyczny,

e) Marii z Dębskich Nikiel, zm. 1895 r. - styl secesyjny,

f) Władysława Orzechowskiego, zm. w 1890 r. - styl secesyjny,

g) Wandy z Wasilewskich Bissen, zm. w 1896 r. - styl klasycystyczny,

h) Walentego Kwiatkowskiego, zm. w 1896 r. - styl klasycystyczny

Nagrobki zostały wpisane do rejestru zabytków przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Warszawie w latach 1970 - 1971.

Obiekty będące w tzw. zainteresowaniu konserwatora  zabytków

Murowane wille:                   

Budynek szkolny - I poł. XIX w. Obecnie siedziba oddziału ZNP przy   ul. Warszawskiej,

Gmach obecnego Starostwa Powiatowego w Mińsku Maz. - projektował arch.M.Sławiński, koniec lat 30 - tych XIX w.,

Willa dr Jana Huberta - pocz. XX w. - obecnie Muzeum 7 Pułku Ułanów Lubelskich, oddział Muzeum Ziemi Mińskiej, ul. Sosnkowskiego

Budynek internatu przy GiLO im. Polskiej Macierzy Szkolnej (obecnie część edukacyjnego obiektu szkoły) - przy ul. Pięknej, pocz. XX w.,

Szkoła Podstawowa Nr 1 - przy ul. Kopernika, koniec lat 30 - tych XX wieku,

Kamienice przy ul. Warszawskiej i ul. Piłsudskiego, koniec XIXw. - początek XXw.

Architektura drewniana - drewniane domy mieszczańskie przy ulicach: Daszyńskiego, Spółdzielczej, Mireckiego, Piłsudskiego, Sosnkowskiego i Warszawskiej, XIX-XXw.

 Pomniki przyrody na terenie miasta:

1.Dąb szypułkowy przy skrzyżowaniu ul.Florencja i ul.Granicznej o wysokości 24m i obwodzie pnia na wysokości 130cm - 287cm, właściciel skarb państwa.

2.Dąb szypułkowy na placu Przedsiębiorstwa Budownictwa Rolniczego od strony ul.Daszyńskiego o wysokości 23m i obwodzie pnia na wysokości 130cm - 286cm, właściciel Przedsiębiorstwo Budownictwa Rolniczego w MiŃsku Mazowieckim.

3.Dąb szypułkowy w parku miejskim o wysokości 20m i obwodzie pnia na wysokości 130cm - 402cm, właściciel miasto.

4.Dąb szypułkowy na działce przy ul.Warszawskiej 82 o wysokości 23m i obwodzie pnia na wysokości 130cm - 290cm, właściciel Pan Stefan Pluty.

5.Jesion wyniosły w parku miejskim o wysokości 20m i obwodzie pnia na wysokości 130cm - 222cm, właściciel Miasto.

6.Wiąz szypułkowy na Parafialnym Cmentarzu Katolickim o wysokości 25m
i obwodzie pnia na wysokości 130c - 325cm, właściciel Parafia Rzymsko-Katolicka.

7.Grupa dwóch dębów szypułkowych na działce przy ul.Warszawskiej 142
o wysokości 23m i obwodach pni na wysokości 130cm - 320cm i 272cm, właściciel Pan Julian Adam Sobola.

8.Dąb szypułkowy w pasie ul.Kościuszki róg ul.Daszyńskiego o wysokości 23m
i obwodzie pnia na wysokości 130cm - 245cm, właściciel Skarb Państwa.

9.Topola biała w parku miejskim o wysokości 30m i obwodzie pnia na wysokości 130cm - 700cm, właściciel Miasto.

10.Dąb szypułkowy na terenie Przedszkola Miejskiego przy ul.Konstytucji 3 Maja 11 o wysokości 25m i obwodzie pnia na wysokości 130cm - 324cm, właściciel Miasto.

11.Topola czarna w parku zabytkowym o wysokości 32m i obwodzie pnia na wysokości 130 - 530cm, właściciel Miasto.

12.Klon zwyczajny w parku miejskim o wysokości 26m i obwodzie pnia na wysokości 130cm - 330cm, właściciel Miasto.

13.Klon zwyczajny w parku miejskim o wysokości 22m i obwodzie pnia na wysokości 130cm - 210cm, właściciel Miasto.